Borçlu kişiler hakkında kararı tek başına bilgisayar vermemeli

29 tahsilat şirketiyle yapılan örneklem araştırmasına göre, tahsilat şirketleri algoritma ve yapay zekâyı giderek daha fazla kullanıyor. Araştırmayı yapan kurum:Autoriteit Persoonsgegevens (AP). AP, işlerin daha hızlı yürüdüğünü, ancak bu teknolojinin yanlış karar, ayrımcılık ve eşitsiz muamele risklerini de beraberinde getirdiğini belirtiyor. Kurum, sektöre tavsiyelerde bulundu.

AP'ye göre, bir tahsilat dosyasıyla karşı karşıya kalan kişi için sonuçlar büyük olabilir. Kurum, şirketlerin borçlularla ilgili kararları hiçbir zaman tamamen bilgisayara bırakmaması gerektiğini, önemli kararlarda ise bir insan çalışanın da yer alması gerektiğini söylüyor.

Birçok şirket, bir borcun tahsil edilme olasılığını tahmin etmek için yapay zekâ kullanıyor. Bu tahmin, kişinin kredi puanı, konumu ve ödeme geçmişi gibi değişkenlere dayanıyor. Çalışanlar ise sonucu, hangi borçlularla önce iletişime geçeceklerine karar vermek için kullanıyor.

Şirketler sistemleri borçlu dosyalarını "zenginleştirmek" için de kullanıyor. Yazılım; iletişim bilgilerini, banka bilgilerini, şirket bilgilerini veya sosyal medya etkinliğini kayıtlarda ya da internette arıyor ve dosyaya ekliyor.

AP, şirketlerin algoritma ve yapay zekâ kullanımına ilişkin kuralları her zaman bilmediğini tespit etti. Kurum, tamamen otomatik ve dolayısıyla yasak olan karar vermenin, şirketler fark etmeden uygulamada yaşanmasını gerçekçi bir ihtimal olarak görüyor.

Yapay zekâ hata da yapabilir. Bu nedenle bir kararın nasıl alındığının açık ve şeffaf olması, ayrıca gerçek bir tahsilat çalışanının bunun hesabını verebilmesi önemli. Aksi halde yapay zekâ hakkınızda karar verirken tamamen karanlıkta kalırsınız.Katja Mur, AP yönetim kurulu üyesi

Bundan sonra ne olacak?

• AP, bulgularını ve tavsiyelerini görüşmek üzere 2 Aralık 2026'da tahsilat sektörü kuruluşlarıyla bir yuvarlak masa toplantısı düzenleyecek.
• Katılmak isteyen kuruluşların 11 Kasım 2026'dan önce kaydolması gerekiyor.